İnsan Olma Sorumluluğuna Ortak Olmak

Paylaştığım karikatür, toplumsal duyarsızlığın ve “mikro-milliyetçilik” diyebileceğimiz o dar bakış açısının en yalın özetidir. Filikadaki su yükseldikçe, deliğin hangi tarafta olduğunun hiçbir teknik önemi kalmaz; çünkü sonuç herkes için aynı ıslak sessizlik olacaktır.
Sorunu görmek, bilmek, hissetmek…
Ama “bana zararı yok” diyerek kaygı duymamak, çözümün parçası olmamak; insan olmanın özüne aykırı bir durumdur. Bu yalnızca bireysel bir mesele değildir; ailede, iş hayatında, insan ilişkilerinde; hatta yaşadığımız şehirde, ülkede ve dünyada karşımıza çıkan tüm sorunlar için geçerlidir.

İnsan ilişkilerinden çalışma ortamına kadar, sorunları “karşı tarafın problemi” olarak kategorize etmek bir güvenlik alanı değil, bir hapishanedir. Aile içinde huzursuzluk varken “benim odam sessiz” demek ya da iş yerinde bir haksızlık varken “benim maaşım yatıyor” diye düşünmek, aslında o yapının temelindeki çürümeyi görmezden gelmektir. Yapı çöktüğünde, tavan herkesin üzerine aynı ağırlıkla düşer.

Bir çevre felaketi, çocukların suça sürüklenmesi, kadına yönelik şiddet ya da toplumsal adaletsizlikler… Bunların hiçbiri aslında “uzakta” değildir. “Benim bahçem yeşil” diyen biri, kirlenen yer altı sularının kendi mutfağına ulaşmayacağını sanıyorsa büyük bir yanılgı içindedir. Kafayı kuma gömmek, sorunları yok etmez; sadece kontrolsüzce büyümesine zemin hazırlar.

“Bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasın” yaklaşımıyla sorunları görmezden gelmek, insanın bencillik sınırının zirvesidir. Oysa gerçek insanlık; görmek, hissetmek ve sorumluluk almaktan geçer. Acıyı sadece kendi tenimizde hissettiğimizde değil, başkasının acısının bizim de ortak geleceğimizi şekillendirdiğini idrak ettiğimizde gerçekten “insan” oluruz.

Unutmayalım:
Gemiyi kurtarmak için kovayı eline alanlara yardım etmeyenler, sular yükseldiğinde yüzme bilmenin bile işe yaramayacağını en acı şekilde öğrenirler. Duyarlılık sadece bir erdem değil; bizi “biz” yapan en temel insani reflekstir.